40 96 ، عرض جنوبى 20 73 ، طول شرقى 140 . اين دو نقطه در شمال و جنوب مغناطيسى ، امتداد ميدان مغناطيسى را در هر نقطه به وسيلهء دو زاويه كه به « ميل » و « انحراف » موسوم‌اند تعيين مىكند . انحراف زاويه‌اى است كه تصوير افقى ميدان با نصف النهار جغرافيايى تشكيل مىدهد . انحراف ، ممكن است شرقى يا غربى باشد . « ميل » زاويه‌اى است كه ميدان مغناطيسى با سطح افقى تشكيل مىدهد . چنانچه ميدان به سمت زير سطح افقى متوجه باشد ميل را مثبت ، و چنانچه به سمت بالاى آن متوجه باشد ميل را منفى گويند . ميل و انحراف يك نقطه از سطح زمين در تمام مواقع يكسان نيست و تغيير مىكند ، بعضى از اين تغييرات منظم و دائمى هستند و پاره‌اى اتفاقى . چون ميل و انحراف نقاط مختلف زمين را تعيين كرده ، نقاطى را كه داراى ميل يا انحراف مشترك‌اند به هم وصل كنيم ، دو رشتهء منحنى به نام منحنيهاى ايزوكلين ( Isoclines ) به معناى منحنى با ميل مساوى يا هم ميل ، وايزگن ( Isogones ) به معناى منحنى با انحراف مساوى يا با هم انحراف به دست مىآيد . به وسيلهء چنين نقشه‌اى مىتوان وضعيت مغناطيسى مناطق مختلف را نمايش داد . چنانچه نقشه‌هاى معرّف مقدار انحراف نقاط مختلف كره را همراه داشته باشيم ، به وسيلهء يك عقربه مغناطيسى مىتوان جهات‌يابى و راه خويش را پيدا كرد ، و اين اسباب همان قطب‌نماست . حاصل ، اينكه چنان كه يك ميلهء مغناطيسى را ميدان مغناطيسى است ، مشابه آن زمين نيز داراى يك ميدان مغناطيسى است كه حاصل از يك ميلهء فرضى عظيم مغناطيسى است كه محور آن از مركز زمين مىگذرد . اين ميلهء مغناطيسى فرضى ، كرهء زمين را در دو نقطه به نام قطبهاى مغناطيسى - بدان مختصّات جغرافيايى كه گفته آمد - قطع مىكند . و در حقيقت ، قطبين به معناى دو انتهاى محور هر چيز است از قبيل : قطبين كره ، قطبين زمين ، قطبين آهن‌ربا و نظائر آنها . و منشأ ميدان مغناطيسى زمين ، مانند ديگر اسرار طبيعت و كلمات وجودى كتاب هستى است